Bu gün
yağış yağırdı. Göylər bu gün yaş idi.
Kim göz yaşlarına
tamarzıdır baxsın göylərə. Buludlar axıdır gözünün yaşını. Sonra pəncərələr
açılacaq, evlərə sərin payız havası almaqdan ötrü. Ciblərdə mobil telefonlar
səslənəcək, yağışa görə təxirə salınmış görüşləri bərpa etməkdən ötrü. Adamlar
yağış gölməçələrində ayaqlarını şappıldada-şappıldada harasa tələsəcək - biri
xoş xəbər aparmağa, biri bəd xəbər almağa, birinə işdən qovulması haqda məlumat
veriləcək, o birinə aliment kəsiləcək, başqa birinə ilk dəfə “sevirəm”
söyləniləcək.
Xoşlayıram yağış narın-narın,
tənbəl-tənbəl səpələyəndə. Havanı qoxulamağı xoşlayıram, yağışın təravətini
duymağı, bir də nəm torpağın iyini. Şəhərin həyasız quşları adamlardan
çəkinmədən yağış nohurlarından su içir, dimdikləri ilə lələklərini
təmizləyirlər. Heç nə veclərinə deyil.
Yağışlı havada
yuxarıdan şəhərə tamaşa edəsən. İri prospektlər, güzgüyə dönmüş küçələr,
hisi-tozu yuyulmuş ağaclar, ağaclar dibindəki qızılı xəzəl... Belə yağışda
maşın selində olmaq xoşdur. Qoy tıxaclar
yaransın, hava axşama doğru əyilsin. Bilməyim, qaş qaralana mənzil başına
yetişəcəm ya yox. Qoy axtarsınlar məni, narahat olsunlar, zəng çalsınlar,
qaldırmayım, - ”zəng çatmadı”.. Lirik bir melodiya tapım. Musiqi
sədaları altında maşının tısbağa yerişi adamı əsəbiləşdirmir, əksinə. Heç
istəmirsən getdiyin yerə gedib çatasan. Düşünməyə əlinə imkan düşüb, istifadə
elə. Ya düşünməməyə?... hər şeyi unutmağa, hər şeyin üstündən xətt çəkməyə.
Yağ, yağış, yağ...
Körpüləri
xoşlayıram. Onların altından, üstündən keçən maşın axınını... qaş qaralanda,
payızın sərinində. Hamı evinə tələsir, çox tələsənlər və çox narahatlar siqnal
səslərindən bəlli.
Bir də, yağışın
dənizə yağmağı var. “Dolu dəryaya yağar” ifadəsini xatırlayıb bilaixtiyar
gülümsəyirəm. Bir anlıq təsəvvür edirəm: yağış hər tərəfə yağır, dənizə çatanda
susub, səsini kəsir ki, bura
dənizdir, bura onsuz da yaşdır. Dənizə baş qoşmayım, sahillərinə yağım. Damlaların
dəniz səthi ilə təmasını xoşlayıram və bu təmasdan doğan dairəcikləri. O
dairəciklər hərəsi bir damla taleyidir. Damlalar şappıltı ilə suya düşür
və başlayır öz taleyini yaşamağa. Bir-birinə çox bənzəyir bu damcı talelər..
Yağış kəsəndən
sonra sahildə oturub, axşam düşməsini gözləyəsən. Dənizin özünə baxmayasan,
toran qovuşandan sonra dənizin estetikası azalır. O mənə ucsuz-bucaqsız bataqlığı
xatırladır. Yox, dənizə heç gözümün ucuyla da baxmazdım. Qan rəngli qürubu seyr
edərdim, kitan kimi oxuna bilən odur.
Şıdırğı yağışı da
xoşlayıram. Təbiətin şıltağını, dəlisovluğunu. Amma külək olmasın, sadəcə göyün
navalçaları açılsın, axıtsın yerə selini-suyunu. Təbiət yaxasını cırıb ağlasın.
Mən də evdən seyr edim, pəncərə arxasından. İri pəncərə qırağı olsun, orda
oturum. Evdə işığı söndürüm, pişiyimi qucağıma alım, onun yumşaq tüklərini
sığallaya-sığallaya burnumu soyuq, tərli şüşəyə söykəyib baxım. Yanımda şam
olsun, tam zülmətdə qaranlığın dadını bilmək olmur.
Otağım qaranlıq,
yanımda şam, dizlərim üstündə pişik, büzüşüb yatıb. Pəncərəmin altında şəhər
nəfəs alır. Gecə işıqları meşədə uçuşan işıldaquşları xatırladır. Qaranlıq öz
hamilə qarnını gərib köhnə məhəllələrin, təzə göydələnlərin üzərinə. Yağış
yuyur şəhərin günahlarını. Belə havada tək-tük insanlar da görünür küçələrdə.
Çətirlə yağışdan birtəhər qorunaraq, nohurlu küçələrdə sərt ziqzaqlar cızırlar.
Bəzilərinin heç çətiri də yoxdur. Amma bu onları narahat eləmir görünür,
başlarını dik tutub, şəstlə yeriyirlər, sanki qorxmurlar yağışdan. Bunlar öz
kiçicik insan Mənlərini təbiətin qovğasına qarşı qoyanlardır.
..... səslər
eşidilir. Ayırırlar məni xəyallarımdan... Qonşularımdı. Cavan ailə. Qadının da,
kişinin də səsini çox yaxşı tanıyıram. Tez-tez sözləri çəp gəlir, yola gedə
bilmirlər, səssiz-səmirsiz yaşamaq maraqsız gəlir onlara. Bazar günləri oğlan
tez-tez harasa çıxıb gedir, itir bir sutkalıq. İşdən sonra hər axşam evə
dönmür. Gözləyirlər onu, gözləyirlər, hətta xörəyini qızdırıb plitə üzərində
saxlayırlar, süfrə açırlar onun üçün, osa gəlmir.
Elə qapının
ağzındaca sözləşdilər, o getdi. Getdi, arxasınca qapını bağladılar. Amma o hələ
bilmirdi ki, bu son gedişidir. Daha onunçun qapını açmayacaqlar, onu evə
buraxmayacaqlar. Çünki səbir kasası dolub artıq. Bu, son hədd idi, son hədə,
qışqırıq, göz yaşları və ümidlərin də sonuncusu idi, hansı ki, param-parça
oldu. Gərək belə qırılanana qədər naziltməyəsən heç şeyi... Ona yazığım gəldi
bir anlıq. Belə havada heç iti də evdən qovmazdılar. Onusa qovdular...
bilsəydi, heç işdən evə qayıtmazdı.
Budur, çıxdı
küçəyə, heç çətir də vermədilər ona, ya özü götürmədi... çox qürurlu adamdı
qonşum. Qürurlu və zavallı... Onu müşayiət edirəm..., gözdən itənə qədər.
Ürəyimdə ona səbr və təmkin diləyirəm. Onunçun indi pisdi, çox pis. Amma bilmək
olmaz, bəlkə ona elə bu lazımmış? Bəlkə bu epizodla gələcək xoş günlərinə imza
atmış olur? Biz insanlar başımıza gələnləri həmən zaman kəsiyində tədqiq edib,
pisi pis görürük, yaxşını yaxşı. Amma üstündən vaxt keçəndə məlum olur ki, o
vaxtki pis yaxşılığaymış, yaxşı bildiyimiz isə əksinə....
Yağışsa yağır,
pişiksə yatır, şəhərin günahları yuyulur, damla-damla. Bəlkə mən də çıxım
dayanım küçədə, qoy yağış mənimkiləri də yusun... günahlarımı.., ya bəlkə heç
gücü çatmadı...
Bir əsatir
xatırladım. Göyün üzündə cırtdanların anası yaşayırmış. O cırtdanların ki,
özləri yerin altında qərarlaşıb, bütöv bir cəmlik, tam bir sivilizasiya
mövcudluğunda. Balaca, saqqalları dizlərində, hirsli, eqoist varlıqlar. Qızıla
son dərəcə həris oğru cırtdanlar. Yağan yağış onların anasının göz yaşlarıdır.
Yuxarıdan övladlarının hərəkətlərinə baxır, bir şey edə bilmir, güc verir
ağlamağa. Göz yaşları, yəni yağış damlaları hopur torpağa. Torpaq qatını
keçəndən sonra mirvari dənəciklərinə çevrilir. Bu dənəcikləri onun oğlanları
birər-birər gəzib yığır, bütün yeraltı məkandan, kölgələr krallığından. Öz
canları bahasına, risk edərək. Toplayıb sayırlar. Neçə sandıq topladıq? Bu say
müəyyən həddə çatanda, cırtdanlardan biri (məhz kim, bunu püşk atmaqla özləri
seçir) yeraltı əsarətdən canını qurtarır. Onun karması dəyişdirilir, adam
qiyafəsinə salınıb, yerin üstünə göndərilir. Göndərilir ki, insan həyatı
yaşasın, insan kimi. Yəni bizlərə daha irəli getmiş varlıqlar kimi baxırlar,
amma mən deməzdim... Nə isə, Yer səthinə göndərilmiş cırtdan burdakı insan
həyatını sona vurduqdan sonra bizlər kimi ölmür, göylərə çəkilir, anasının
yanına və orada, səma ierarxiyasında özünə münasib yer tutur (baxır burda
necə yaşayıb, nələr qaynadıb. Əgər göylərə layiq deyilsə, yenidən öz
qardaşlarının yanına göndərilir). Ana isə ağlamağından qalmır. Elə hey ağlayır
ki, o birilərini də yer səthinə qaldıra bilsin.
Belə... Yağış
kəsmək bilmir. Mən durum gedim. Pişiyi yerinə qoyum, özümə şərab süzüm. Bir
vacib zəng çalmalıyam, bir problemə çözüm verməliyəm bu gecə.
Qonşudan yenə
səslər gəlir. Kimsə qapını döyəcləyir, özü də inadla. Ola bilməz! Yəni
proqnozumda yanılmışam mən? Qonşum qayıdıb gəldi ya...?
Bütün təqsirlər
yağışdadır!