“İnsani olan heç
bir şey mənə yad deyil”
(Canavar)
Bu sözlər meşənin girəcəyindəki qollu-budaqlı ağacın gövdəsinə qazılmışdı.
Birdən ona sanki
“dur, dayan” dedilər. Nə gözü ilə gördüyü oldu, nə qulağı ilə eşitdiyi, nə qoxu
duydu. İnstinktiv bir şey idi. Sadəcə dayandı və ətrafa qulaq kəsildi. Heç bir
təhlükə olmadığını zənn edib, getmək istəyirdi ki, ayaqları sözünə baxmadı,
onlar yerə pərçimlənib qalmışdı. Hirslə dizlərini yumruqlamağa başladı ki, niyə
ona tabe olmurlar. Bu vaxt lap qulağının dibindən yoğun bir səs eşitdi:
- Xanım qızın
deyəsən köməyə ehtiyacı var.
Başını qaldırdıqda
irəlidəki ağacın arxasından boylanan boz bir baş gördü. Bir-birinə yaxın
yerləşmiş sarı-yaşıl gözlər, uzun burun, qara ağız, şək qulaqlar... bir an
sonra qurd bütün əzəməti ilə qarşısında peyda oldu.
- Əs-Səlamu-əleyküm.
- Əleykum
əs-Səlam.
- Kiçik xanım hara gedir belə?
- Çərə gedir, çürə gedir.
- Bunca gözəlliyə böylə kobudluq hiç
yaraşmadı...
- Nənəmçün gül dərməyə çıxmışdım.
***
Canavar onun
replikasına əhəmiyyət vermədən davam etdi:
- İnsan – qanadsız, iki ayaqlı məxluqdur,
cəmi-cümlətani. Bunu sizin böyük filosof Platon demiş.
- “biliklərə açıq, güclü məntiqə sahib”
də demiş.
- “enli dırnaqlı”... bunu da Diogen
ütülmüş toyuğa Platon bəndəsi adı qoyandan sonra əlavə etmiş.
- Yaradılışın əşrəfi olan insana qurdun
lağ etməsinin nə qədər gülünc təsir bağışladığının fərqində deyilsən, görünür..
– QP ikrahla dodaqlarını büzüb üzünü yana çevirdi.
- İndi isə, xanım qız, qulaq asın, görün
biz kimik. Biz qurdlar bineyi-qədimdən mövcuduq. Mərdlik və sədaqət timsalıyıq.
Sizlər qurd ağlına şübhə ilə yanaşar, amma bir hadisə danışım, özünüz qərar
verin. Bir dəfə ovçular helikopterlə aşağıda, meşədə rast gəldikləri canavar
sürüsünü ovlamağa çıxmışdılar. Onlar meşə üzərində nə qədər dövrə vurursa, bir
dənə canavar gözə dəymir. Sonra məlum olir ki, qurdlar arxa ayaqları üzərində
dikələrək ağacların gövdəsinə təkyələniblərmiş ki, yuxarıdan görünməsinlər. Bu,
ağıl deyilmi?
- İnstinktdir...
***
Əcdadlarının
törətdiyi cinayətlər üçün məhşər ayağına çəkilən qızcığaz əsr-qərinələri
arxasında buraxan cəmiyyət tarixinin bütün cavabsız suallarına cavab
verirmişcəsinə qızarıb pörtdü, boğazını arıtlayıb nəsə demək istəyirdi ki, gözü
qurdun gözünə sataşdı. O gözlərdə elə böyük nifrət, elə acı iztirab oxudu
ki,... başını aşağı salıb
susmaqdan qeyri bir əlacı qalmadı. Ürəyində bütün ulu əcdadlarını qarğıdı,
çünki onların ucbatından indi burda, bu keçilməz meşənin ortasında alçaldılırdı
və ən məşəqqətlisi də qurd
lələnin sözlərinin həqiqət olması
idi. Elə bu fikirdə idi ki, birdən qəribə bir fısıltı eşitdi. Səs mənbəyinin
qurd olduğunu yəqin edib, “Allahım, deyəsən, yazıq nənəciyim öz sevimli
nəvəsini bir daha görməyəcək” deyə düşündü. Özünü güclə məcbur edib uzun,
qatlama kirpiklərini ağır-ağır qaldırdı. Ayy..., bayaqdan adam kimi 2 qıçı
üzərində şaquli vəziyyətdə durub
nitq yapan canavar indi 4 ətrafı üzərinə keçmiş, tüklərini qabardıb, irəli
atılmağa hazır dayanmışdı, açıq cəhəngindən parlayan köpək dişlərinin yanından
sapsarı nifrət suyu damırdı. Yaşıl gözlərindən ildırımlar çaxırdı.
QP-ın sıx kirpikləri dumanlanmış gözlərini nəmdən azad etmək üçün çevik-çevik qalxıb-enməyə başladı.”dedim axı, nənəm məni tay görəsi olmadı..”
***
- Bütövlükdə insan
cəmiyyətinə aid etmək olmaz. 18-ci əsr Fransası üçün bu deyim aktual idi.
Sadəcə epistema – konkret məkan və zamana bağlı bir şey. Mən onu məşəqqət
filosofu adlandırıram və onun ieremiadası məndə yalnız gülüş doğurub həmişə, yoluxmamışam mən onun cəfəng fəlsəfəsinə –
hövsələsi yavaş-yavaş QP-ı tərk edirdi. Amma sonra fikirləşdi ki, canavar ya
filosofluq edir ya da psixoloji ikiləşməyə düçar olub, onu udmağa bəhanə
axtarır, ona görə yaxşısı budur, canını dişinə tutub qurdun fəlsəfi
mülahizələrinə qulaq assın.
Canavar öz alovlu
çıxışı ilə qızın könlünə dəydiyini sezdi. Onun məramı əslində QP-ı hövsələdən
çıxartmaq deyildi. Ona görə yaranmış soyuqluğu götürmək üçün söhbəti dəyişmək
qərarına gəldi. İri ovcunu başına çəkib, həyəcandan pırpızlaşmış tüklərini
yatırdaraq dedi:
- Peki, Qırmızı
Papaq xanım, söhbətimizin əvvəlində etdiyim təklif qüvvəsindədir. Sizi tanımaq
istərdim. Gəlin hərə öz barəsində məlumat versin, qısaca da olsa.
Özü haqda bilgi
verməyi heç sevməyən QP könülsüz razı oldu.
- Mən meqa-star
deyiləm ki, bioqrafiyam maraq doğursun. Meşədə doğulub böyümüşəm, Sufrajist
talasında. Tanımamış olmazsan.
- Tanıyıram,
sözsüz. O talanın girəcəyində ağacdan yonulmuş dəbilqəli qadın büstü qoyulub.
- Ağac deyil.
Daşdan tökülüb o büst.
- Pardon...
- Daha nə deyim?
Nənəmlə yaşayıram. Açıq fikirli qadındır. Modern olan heç nə yad deyil ona.
Məni yüksək adaptasion qabiliyyətli biri kimi tərbiyə edib nənəm. Mən “Meşədən dünyaya çıxış yollarının axtarılması” mövzusunda
dissertasiya işi yazıb müdafiə etmişəm. Opponentlərim - yarasa ilə köstəbək.
Yeganə iradları mövzumda işığın ifrat dərəcədə olması idi. İşığı sevirəm mən.
Doğulduğum tala çox işıqlıdır, yəqin ondandır.
- O tala gerçəkdən
çox işıqlı. Gecələr uyumağıma mane olur oranın işığı. Əllərimi örtülü
gözlərimin üstünə qoymasam, yuxuya gedə bilmirəm sizin işıqdan.
- Mənim barəmdə bu
qədər bəsdir. İndi sən özün haqda məlumat ver görüm nəçisən, hardan gəlib hara
gedirsən, bu dünyada yaşamaqda məqsədin nədir? – sonra göz vurub əlavə etdi –
yoxsa sən də biz insanlar kimi məhz yaradıldığınçun yaşayırsan, yəni
əlacsızlıqdan.
- Mən Meşələrarası Ali Palıd Qozası Darülfünununun məzunuyam. Magistr təhsilimi Sehrli Meşədə almışam. Ora siz insanların Parisi kimi bir yerdir. Siz insan duyğularının tərbiyəsi üçün Parisə getdiyiniz kimi bizlər də insan faktoru emanasiyasına duruş gətirə biləcək paranormal heyvani hisslərin aşılanmasından ötrü Sehrli Meşəyə üz tuturuq. Çünki sizin qarşınıza yalnız sehr və ovsunla çıxmaq mümkündür.
***
- Ağlama, indi
keçər. Belə şeylərdən ölmürlər – deyib yoluna davam etdi.
Yaraya qoyulan ot
həqiqətən ağrını sakitləşdirdi. Bir qədər toxtamış qurd qaçıb qıza çatdı.
- Kant öz
postulatları sırasına iradə azadlığı və seçim hüququnu daxil etsə də, sırf
insan səviyyəsində heç bir iradə azadlığından söhbət gedə bilməz. Bu, əslində
sizin xəyalı azadlığınızdan başqa bir şey deyil. Yenə siz özünüzü aldadırsınız.
Bunu mən yox, panteizm tərəfdarı olan Spinoza deyib.
QP dərindən köks
ötürdü: “baho, əcəb işə keçdik...”
***
- Hm... romantik,
şair, filosof... bura bax, bəlkə evlənək səninlə? Sənin kimi xarizmatik
birisini hardan tapacam? Düzdür mən özümü sözün əsl mənasında qadın hesab
etməsəm də səninlə evlənməyə razı olardım.
- Necə yəni? Qadın
deyilsiz bəs kimsiz? – Qurdun gözü onun şux sinəsindən ta ayaqlarının ucuna qədər sürüşdü. Nə
biçimli qamət... Ah, daha gecələr yalqız uyumayacaqdı..
- Mən Qırmızı
Papağam! – şəstlə cavab verdi.
- Qırmızı Papaq
qadın deyil ki?
- Yox, mən cinsin
fövqündəyəm., mən qadından daha böyük, daha yaxşı, yüksək, daha mənalı və
maraqlıyam. Mən mənəm!
Fövqəladilik, Sufrajist talası, feminizm, dəbilqəli qadın büstü və s.və il. Qurdu elə bil qəflət yuxusundan ayıltdılar. Bütün bu eşitdikləri bir də təkrarlandı qulağında. Yaralı “barmağını” bir də dişləyib öz-özünə söylədi: ey dili-qafil, bunun yar-yaraşığına çox aludə olma, bu sənin gününü göy əskiyə düyüb səni vaxtından qabaq o dünyaya vasil edəcək. Vallah edəcək, dəbilqəli qadını yadına sal.
***
- Fitnəm, alıb
beni götürür müsün? Kaldırır mısın pillələrlə?
QP az qaldı dəli
olsun. Bir elə qurdu boynuna mindirməyi qalmışdı. Canavar ikiləşməsinin növbəti
mərhələsi buzov idi, demək. Əslində Fitnə rolu quzu, Şəngülüm, qoğal kimi məsum və yeməli obrazlara
baxanda o qədər də pis deyildi, heç olmasa yeyilmək qorxusu yox idi, amma
canavarı qucağında gəzdirmək QP-ın qadın..., lap olsun fövqəlqadın heysiyyatına
toxunurdu, özü də necə toxunurdu..
Canavarın əlindən
zəncir çeynəyən QP bu dəfə məsələni biryolluq həll etmək qərarına gəldi. Qurdu
bağrına basıb o qədər də uzaq olmayan yarğana doğru gedə-gedə söylədi:
- Mən, əlbəttə,
identikliyin dissosiativ pozğunluğunun növbəti təzahürünü, yəni sənin yeni buzov
rolunu qiymətləndirməyə bilmərəm, əziz qurd, amma... lənət şeytana, sən çox
ağırsan! – bu sözlərlə qollarını açıb qurd lələni aşağı buraxdı – İyi səyahət,
aşkım..
Qurd dad-fəryad
qopararaq dərə aşağı yumbalandı.
***
Qapını hündür
boylu, yaraşıqlı bir xanım açdı. Sinninin çox olması təravətini tam silə
bilməmişdi çöhrəsindən. Iri qonur gözləri, təmiz ağ-çəhrayı dərisi, gur, səliqə
ilə arxaya daranmış saçları onu yaşının bu çağında da gözəgəlimli edirdi. Hiss
olunurdu ki, nənə özünə fikir verməyi sevən qadınlardandır. Əynində saya gödək
topik və meşədə son 10 ildə dəbdə olan əlvan leqqins vardı. Nənə nəvəsini
görüncə kənara çəkilib ona yol verdi, başını məzəmmətlə yırğalayıb təmiz
fransız dilində dedi:
- Qadasın alım,
başına dönüm, hardaydın bu çağacan? Nənəni bunca nigaranmı qoyarlar??