(esse)
Hər şey eynən
qoyub getdiyiniz kimiydi. Hündür tavanla boy tutuşduran, keçən əsrin dəbinə
uyğun ağ rənglənmiş bənd qapısı, köhnə pəncərə taxtaları, divar içi dolablar,
üzü soyulmuş qədim servant, ayaq lingi ilə hərəkətə gətirilən Zinger (Singer)
tikiş maşını, küncdə sanki incik dayanmış, insan barmaqlarının təmasına həsrət
Petrof pianosu, onun böyrünə söykədilmiş nar ağacından olan nazik yunçırpan
çubuq, şüşəsinin kirindən içindəki bilinməyən kitab rəfləri, aralanmış döşəmə
taxtaları, hətta taxtabitilər də həmənki idi. Bir tək pişik təzəydi burda, bu
əsrin pişiyi idi, kompyuter əsrinin, kompyuterdən xəbəri olmasa da. Hərdən
pəncərənin deşik torundan içəri keçib laxlayan, sınıq qıçlı stolun üstündə
durar, boğazını uzadıb havanı iylər, iylər, dönüb elə həmən cırıq yerdən də
sivişib gedərdi. Yerə atılıb xatirələri tapdalamaq istəməzdi pişik. Havaya
çıxardı, müasirliklə bu boyağı tökülmüş köhnəliyi müqayisə etmək üçün çıxardı.
Yaşadığına inanmaq üçün. O da qorxardı, bu toz damında çox qalmazdı. Qorxardı
toz onu da basar, ilişib qalar burda, bu piano kimi, masa kimi, kitablar kimi,
külqabı kimi.
***
Burda elə qatı toz dumanı vardı ki, söyləyəcəyin sözlər asılı qala bilərdi otağın ortasından, sonra da hörümçək torlarında ekvilibrist ləngəri vura-vura çökərdi evin künclərinə. Xatirələr hücum çəkərdi adamın üstünə, gözünə girər, ordan yaş çıxarmayınca əl çəkməzdi. Fikirləşməyə qoymazdılar, fikirlərini elə beyin qabığının qırışlarında doğulduğu andaca boğub basdırardılar. Burda ancaq xatırlamaq olardı,...keçmiş adlı dalınca uzanan relsləri də artıq çoxdan çürümüş qatarı,... fikir yürütmək olmazdı.
Burası bir vaxtlar
kiminsə fəxrlə “ata mülkü” adlandırdığı yer, indi xatirə dəftəriydi.., nəyi ki,
mələklər qanadlarıyla vərəqləyirdi. Vərəqləyə-vərəqləyə də uğunub gedirdilər. O
qədər şad-xürrəmlik vardı ki o səhifələrdə..
***
Burda hər şey
susmağı sükunətdən öyrənmişdi. Sükunətsə susurdu ona görə ki, qorxurdu danışsa
köhnə divarlar uçub dağılar , bir ev xatirə qalar uçqunun altında. Elə tavan da
çökərdi çoxdan, o da xatirələri öz altına qərq etməyi qıymadığından zamana
duruş gətirib dayanmışdı.
Hər şey eynən sizin
qoyduğunuz kimiydi, illər-aylar.. Vallah, elə bil heç siz keçməmisiz o məkanın
üstündən, adlamamısız, əsməmisiz. Bir tək sarı solğunluqda vardız. O əşyalar da
köhnəlikdən saralmamışdı, həsrətdən saralmışdı. O insanların, o təmizliyin, o
kasıb dəbdəbənin, o xeyirxah saflığın həsrətindən. Süpürgə görməyən, təmir
bilməyən, sonuncu sahibəsindən sonra insan ayağı dəyməyən otaqların tozlu
tutqun nəfəsi pıçıldadı mənə ki, inanma heç şeyə, vaxt deyilən bir şey yoxdur,
bir yaşamaq var, bir də yorulmaq. Yorulmadınsa yaşayırsan.