ŞƏHLA NİHAN

Nöqtə-vergül

15 Noyabr, 2016
705
məktub məsafə nöqtə


1-ci akt

Biri var idi, biri yox idi. Ağ bir vərəq üzərində nöqtələr və vergüllər vardı. Hərflər də vardı, amma onlar cansız idi. Nöqtə-vergülsə canlıydı. O qədər canlı ki, hətta deyışə də bilirdilər (hə, yeri gəlmişkən deyim, nöqtə-vergüllər canlı olduqları qədər də iri və qara idilər). Bu deyışmələrin birində vergül nöqtəyə deyir:

- Sən öz nöqtəliyinlə həmişə hər söhbətə son qoyursan. Səndə liberallıq yoxdur. Çox kəskin və birmənalısan. Diplomatiya deyilən bir şey də yoxdu səndə. Elə hər şeyə yekun verib, nöqtələyirsən, vəssəlam. Səninlə tale yüklü mühüm məsələlər həll etmək olmaz. Baltalayırsan hər şeyi.

- Mən baltalayıram? – nöqtə öz etirazını bildirir – Mənəm kəskin və birmənalı? Bəs mənim 3 nöqtəmə nə deyirsən? İnsanlar söhbəti açıq qoymaq üçün məhz 3 nöqtədən istifadə edirlər. Əgət sənin mənan belə dərindirsə, elə səni yazardılar da, daha niyə məni  3 dəfə ardıcıl əziyyətə salırdılar?!

- 3 nöqtəni iradəsiz adamlar qoyur. Sözlərini axıra çatdırmağa ehtiyat edirlər, ona görə qorxudan nöqtələyirlər. İradəli adam ya nöqtə, ya vergül qoyur, vəssəlam.

- Heç elə şey yoxdu – nöqtə yenə etiraz edir – İradəsiz yox, romantik deynən. Əgər mən olmasaydım, cümlələr baş alıb gedərdi. Bilirsən nə var? – nöqtə bığaltı gülümsünür –Sən o qüdrətin sahibi deyilsən ki, başlanılanı axıra çatdırasan. Mən hər şeyə xətm verirəm, mən! Bax, nida işarəsinin də, sualın da təməlində mən durmuşam. Mən – nöqtə! Sən heç vergüllü nida ya sual görmüsən?!

Vergül belə həyasızlıqdan alışıb-yanır:

- Əşşi, sən nida ilə sualı niyə bura qatırsan? Onlar özləri bilər. Söhbət bizim ikimizdən gedir, qonşuları rahat burax. Bax, heç uzağa getmə. Bu vərəqdə sevgi məktubu yazılıb. Gör necə məhəbbət dolu uzun, gözəl cümlələr var burda. Sözlər və ifadələr bir-birindən məhz vergüllə ayrılıb. Nöqtəyə isə tək-tək rast gəlmək olar. Yazan cavan oğlandır. Bax gör nə yazır sevgilisinə:

“Əzizim, səni dünyalar qədər sevirəm, bilirsən bunu. Sən mənimçün hər şeysən – okeanım, mavı səmam, yaşıl çəmənim, ətirli gülüm, bağda bülbülüm, hər şey,hər şeysən. Mən səninlə nəfəs alıram., gülüm, sən olmasan, mən məhv olaram, heç olaram, sənsiz yaşamaram. Biz mütləq bir yerdə olmalıyıq və olacağıq da. Biz mütləq xoşbəxt olmalıyıq birlıkdə, səadətim. Ömrüm-günüm, xoş gələcəyim mənim”.

Nöqtə uzun-uzadı ona baxır, bir söz deməyib, sadəcə yumru başını bulayır.

 

2-ci akt

Yenə ağ vərəq, vərəq üzərində yazı, yazının ora-burasında hərflər pozulub, sanki su damlası düşüb ora...., ola bilsin ki, göz yaşı..., və bizin qəhrəmanlarımız – nöqtə ilə vergül (yeri gəlmişkən deyim ki, daha əvvəlki tək iri və qara deyillər, sanki belləri bükülüb, qocalıblar, hər ikisinin əlində əsa...). Amma yenə də dalaşırlar.

Nöqtə deyir:

- Gözlərini aç, yaxşı-yaxşı bax. Deyirsən ki, mətndə sən çoxluq təşkil edirsən. Hanı? Mən görmürəm bu məktubda çoxluq təşkil edən sənləri. Bu yazının üstünə nöqtələr yağış kimi səpələnib. Bir baxsana!

Vergül kinayə ilə gülümsəyir:

- Gözlərim mənim açıqdır və hər şeyi də çox yaxşı görürəm. Səninsə bir şeyi başa düşməni istəyirəm. Əzizim, bu heç də uzun cümləli, romantik, isti sevgi məktubu deyil. Bu, nisgillə, narazılıq və anlaşılmazlıqlarla dolu giley-güzardır. Fərqi hiss edəcək qədər ağıllı deyilsən sən. Əlbəttə ki, belə yazıda qısa cümlələr, imperativ, əmr formaları, xitab daha çox işlənir. Burda yumşaqlıq yoxdur ki, vergül qoyula. Quru, sərt yazıdır. Ona görə nöqtədən boldur.

Bu dəfə qız oğlana yazır:

“Darıxıram tək. Bir bilsən, necə darıxıram.... Axı niyə biz tez-tələsik evləndik?! .... Tələsdirən vardı bizi? Anamın sözünə qulaq asmadım....əfsus..... Sən...sən çox qəddarsan! Qəddar və etinasız. Bilirsən ki, uşaq gözləyirəm. Mən indi sənsiz tək neyləyəcəm? Mənimçün çətin olacaq. Axı sənə kim deyirdi ki, durub Anqolaya gedəsən? Cavab ver! Burdakı işindən xoşun gəlmirdi... zəhləni tökmüşdü hər şey. İndi ora yaxşıdı səninçün. Münasıb iş də tapmısan....məvacib da səni qane edir....şərait var. Amma mən yoxam orda!..

İstəyirəm biləsən. Gözləyəcəm səni. Uşaq da olacaq, böyüyəcək də... mən səni gözləyəcəm. Qayıt gəl. Köynəyini yuyub asacam zivədən, qurusa da götürməyəcəm. Qoy qalsın....aylarla, illərlə... sən gələnə. Qayıdanda özün götürüb geyərsən.

Qayıt. Sən bizə lazımsan. Mənə və doğulacaq körpənə..”

Nöqtə deməyə söz tapmır, bığlarını sığallayıb, yenə başını bulayır və susur.

 

3-cü akt.

Yenə vərəq, yenə yazı. Amma vərəq əzik-üzükdü, yazıda isə vergül yoxdu, təkcə nöqtələr var, güclə seziləcək.  Məktub həmən oğlan tərəfindən həmən qıza yazılıb. Amma indi onlara qız-oğlan demək düz olmazdı, onlar orta yaşlarında kişi və qadındır.

Nöqtə fikirləşir:

- Necə də darıxıram vergül üçün..... İndi kiminlə söz güləşdirəcəm? Amma deyəsən, vergül haqlı idi.... O yoxdu, məktubda romantika da yoxdur..., çox acı sözlərdir...

“Sənə bir söz deməliyəm. Çox vacib bir söz. Bilirəm hər şeyi. Gözləyirsən məni. Neçə illərdir gözləyirsən. Amma gözləmə daha.... Qayıtmayacam mən. Mənimçün burda yaxşıdır. Ora məni çəkən heç bir qüvvə yoxdur. Bir şeyi də bilməlisən. Mən burda tək deyiləm... evlənmişəm... yerli bir qızla. Özü də çoxdan. Səndən gizlədirdim. İstəmirdim yaralı könlünü bir az da yaralayım. Gərək yazmayaydın mənə uşağın tələf olmasını.... Onda soyudum səndən..... Onunla birgə sən də öldün. Öldün mənimçün. Məni başa düş və bağışla. Haqqımda pis fikirləşmə. Gözləmə məni. Başına bir çarə qıl.”

Nöqtə yenə istəyir başını bulaya, amma başı o qədər incilib kiçilib ki, qorxur, bulayanda qopub düşə.

 

4-cü akt.

Yenə vərəq. Yox, vərəq deyil. Arxa üzündə nəsə yazılıb. Hə, reseptdir. Vərəq tapılmayıb, resepti çevirib, o biri üzünə məktub yazıblar. Yaşlı bir qadından yaşlı bir kişiyə. Yazıda nə nöqtə, nə vergül var. Çox səliqəsiz və tələsik yazılıb. Sözlər güclə oxunur.

“Mənə hər şeyi xəbər veriblər Sən qayıtmısan Qocalar evindəsən Qürbətdə başına çox müsibətlər gəldi Bilirəm hər şeyi Ailəni də itirdin Tam müflisləşdin Vətənə döndün. Amma məni heç aramadın Başa düşürəm yadam artıq sənə Mən xəstəyəm ağır xəstə Neçə vaxtdır klinikadayam Az qalıb axırıma Bilirəm ki gəlməyəcəksən mənə dəyməyə Gəlmə onsuz da sağ tapmayacaqsan məni

Sənin üçün hər gecə ağlayırdım hər gecə Sənin üçün və övladımız üçün O vaxt hələ ağlamağı bacarırdım

Səni çoxdan bağışlamışam

Əlvida

PS  Kirayə pulunu verə bilmədiyim üçün məni evdən qovladılar o vaxt Evdən çıxdım amma köynəyini zivədə qoyub çıxdım Söz vermışdım axı sənə qayıdıb özün götürüb geyinəcəkdin”

Heyif, nöqtə yoxdur. Heç olmasa başını bulayardı...